Gepubliceerd op 27 februari 2024. Leestijd: 5 minuten.
In bergachtige streken, waar de majesteit van de toppen soms het angstaanjagende lawinegevaar ontmoet, komt een buitengewone reddingsmacht naar voren: lawinehonden. Deze viervoetige metgezellen staan met onfeilbare flair en onfeilbare vastberadenheid in de frontlinie tijdens de meest kritieke situaties. Hun aanwezigheid is niet alleen symbolisch; het is essentieel.
Lawinehonden in Frankrijk
Het begin in de jaren zestig
De geschiedenis van lawinehonden in Frankrijk kenmerkt zich door een geleidelijke ontwikkeling die de groeiende behoefte aan bergredding en de vooruitgang in reddingstechnieken volgde. In de jaren zestig waren de Franse Alpen al een populaire vakantiebestemming, maar de gevaren van lawines werden helaas maar al te vaak benadrukt door tragische ongelukken. Het was in deze context dat de eerste pogingen om zoek- en reddingshonden op te leiden, ontstonden.
Er zijn momenteel 160 hondengeleiders in Frankrijk : 25 van de PGHM (Peloton Hooggebergte Gendarmerie), 23 van de CRS (Republikeinse Veiligheidscompagnieën) en tussen de 100 en 110 brandweerlieden of burgers. Van de burgers komt 95% uit skigebieden. Jaarlijks worden er ongeveer twintig mensen opgeleid. De eerste officiële certificering dateert uit 1977.
De verschillende rassen lawinehonden
Voor lawineredding worden vaak verschillende rassen geselecteerd, elk met hun eigen kenmerkende eigenschappen en specifieke vaardigheden. Populaire rassen zijn onder andere de Duitse Herder en de Belgische Herder , met name de Malinois, die vanwege hun uitzonderlijke capaciteiten ook vaak worden ingezet voor andere taken zoals bescherming, verdediging en zoek- en reddingsoperaties. Een lawinehond kan echter ook een Border Collie, een Labrador Retriever, een Zwitserse Witte Herder, een Beauceron of een ander ras zijn. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, wordt de Sint-Bernard niet langer als favoriet beschouwd voor dit soort missies, omdat zijn formaat te groot is voor reddingsoperaties per helikopter.
Het karakter lawine honden
Een lawinehond moet een speels temperament hebben, aangezien de training op deze essentiële eigenschap is gebaseerd. Maar dat is niet genoeg! Sterke fysieke capaciteiten zijn ook onmisbaar, met name uithoudingsvermogen, wat cruciaal is tijdens reddingsoperaties. Bovendien is het van essentieel belang dat de hond sociaal is en een onwrikbare focus toont , aangezien hij tijdens reddingsmissies in contact komt met het publiek en andere hulpverleners.
opleiding
Wie is verantwoordelijk voor de hulpverlening?
Het gebruik van lawinehonden en hun begeleiders wordt geregeld door het bergreddingsplan van de betreffende afdeling, waarbij doorgaans de gendarmerie (PGM/PGHM: berg-/hooggebergtegendarmeriepeloton), de politie (CRS berg) en/of de brandweer (bergbrandweer, soms interventiegroep gevaarlijke omgevingen) betrokken zijn, afhankelijk van de locatie van de interventie.
Wat betreft lawineredding variëren de verantwoordelijkheden afhankelijk van het geografische gebied. Skigebieden vallen onder een gemeentelijk reddingsplan, onder de jurisdictie van de burgemeester, die deze verantwoordelijkheid bij gemeentelijk besluit delegeert aan de directeur van de skipatrouille.
Skiresorts zijn dus verplicht lawinehondengeleiders in dienst te nemen, vaak burgers met hun eigen honden en die rapporteren aan de afdeling. Zij zijn vooral actief in het skigebied, maar alleen bij ernstige alarmen of grote gebeurtenissen kan een beroep worden gedaan op de staatsdiensten.
Politie opleiding
Om lawinehondengeleider te worden, moet een kandidaat een jaar opleiding voor onderofficieren van de gendarmerie voltooien en na twee jaar dienst zijn of haar opdracht kiezen. Er moet worden voldaan aan de vereisten voor leeftijd, gezondheid en technische certificering. De selectietesten omvatten fysieke tests in het Nationaal Politiehondentrainingscentrum (CNICG) in Gramat. Vervolgens wordt een initiële opleiding van 14 weken gegeven, gevolgd door een stage van drie weken in Chamonix. Eenmaal operationeel moet het paar een jaarlijkse opfriscursus volgen om hun vaardigheden op peil te houden.
Training voor brandweerlieden of civiele lawinehondengeleiders
De opleiding van lawinehondengeleiders, zowel brandweerlieden als burgers, vereist het behalen van het nationale certificaat van ANENA , de enige organisatie die geaccrediteerd is door het directoraat Defensie en Civiele Veiligheid. Dit certificaat is beschikbaar voor bergwerkers en brandweerlieden. Kandidaten moeten een voorbereidende training volgen, in het bezit zijn van de PSE1- en PSE2-certificaten, een mannelijke hond hebben van 1 tot 4 jaar oud met actuele vaccinaties en een medische verklaring van geschiktheid voor bergredding overleggen.
Toelating tot de stage is gebaseerd op aanmelding met vier gunstige adviezen. De vooropleiding duurt 40 uur, gevolgd door 88 uur training verdeeld over elf dagen, inclusief zowel theorie als praktijk. Eenmaal gecertificeerd, moet de hondengeleider vijf jaarlijkse opfrisoefeningen voltooien om zijn vaardigheden op peil te houden.
Hondentraining
De training van lawinehonden begint op de leeftijd van drie maanden, met oefeningen om hun geurrepertoire te ontwikkelen en ze aan verschillende omgevingen te laten wennen. Gehoorzaamheid is essentieel, omdat deze honden zich vaak zonder riem voortbewegen en de instructies van hun baas moeten volgen. De training van de hond is gericht op spelen, met als doel een speeltje te vinden dat wordt vastgehouden door een persoon die een slachtoffer simuleert. In eerste instantie is het speeltje zichtbaar, daarna wordt de oefening geleidelijk complexer. Na de training zijn de honden in staat menselijke geuren die tot vier meter onder de sneeuw liggen te detecteren en parasitaire geuren te negeren.
Nicolas Pinto: hondengeleider in Arêches-Beaufort
Nicolas P. werkt voor het station Arêches-Beaufort; Met zijn trouwe metgezel, Usco, een 8 maanden oude Golden retriever, traint hij met als doel volgend jaar december af te studeren. Nicolas heeft zich aangesloten bij een team burgers met wie hij op 21 februari 2024 een hele dag zal trainen op het Cuvy-plateau.
Avalanche hondengeleider, een bijzondere connectie
Deze relatie gaat veel verder dan eenvoudige samenwerking; in een noodsituatie is wederzijds vertrouwen tussen de eigenaar en zijn hond essentieel, omdat het de effectiviteit van hun teamwerk versterkt. Wanneer de eigenaar en zijn hond een diepe band delen, gebaseerd op wederzijds begrip en respect, wordt hun coördinatie tijdens reddingsmissies versterkt. De non-verbale communicatie tussen hen wordt een taal op zich, waardoor beter kan worden geanticipeerd op en gereageerd op gevaarlijke situaties.
Bovendien schept de onvoorwaardelijke liefde die de hond aan zijn baas schenkt een onbreekbare band die hen motiveert om zichzelf voor elkaar te overtreffen. Deze verrijkende relatie gaat veel verder dan professionaliteit, omdat het de ziel voedt en een diepe betekenis geeft aan hun partnerschap. Uiteindelijk zijn het deze medeplichtigheid en liefde die het verschil maken op de meest kritieke momenten, en die de eenvoudige noties van plicht overstijgen om een echte bron van inspiratie en kracht te worden.
